Dit eerste Jaarboek Stedenbouw en Ruimtelijke Ordening aan de Faculteit Architectuur van de KU Leuven brengt het werk samen van de studenten die in het academiejaar 2024-2025 deelnamen aan de ontwerpstudio’s en de workshopweek. Deze publicatie biedt een overzicht van hun werk en van hun inzet, nieuwsgierigheid en vermogen om via vallen en opstaan tot vernieuwende inzichten te komen: eigenschappen die van hen betrokken en kritische stedenbouwkundigen en ruimtelijke planners maken.

Ruimtelijk ontwerp en ontwerpend onderzoek vormen de kern van onze masteropleiding. We zijn ervan overtuigd dat ontwerpers, stedenbouwkundigen en ruimtelijke planners een onmisbare rol spelen in het verbeelden van creatieve en hoopvolle ideeën en voorstellen die kunnen bijdragen aan een betere toekomst. De opeenstapeling van crises, klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, droogte en overstromingen, vergrijzing en sociaaleconomische ongelijkheid, maakt duidelijk dat er een dringende nood is aan ruimte voor experiment, verbeelding en samenwerking.

Het werk in dit jaarboek toont hoe een nieuwe generatie ontwerpers reageert op die complexe sociaal-ecologische vraagstukken in onze leefomgeving. Gedurende drie semesters werkten studenten intensief aan projecten op buurt-, regionaal en metropolitaan niveau. De ontwerpstudio’s waren broedplaatsen van interdisciplinariteit, waarin studenten met uiteenlopende achtergronden elkaars perspectieven verrijkten: van architectuur en landschapsontwerp tot sociologie, filosofie, vastgoed, journalistiek en milieuwetenschappen.

Het centrale thema van dit academiejaar was ‘herconfiguratie’: een uitnodiging tot zowel bescheidenheid als radicale vernieuwing. Bescheiden, omdat herconfigureren niet betekent beginnen van nul starten, maar voortbouwen op wat al bestaat. Studenten verkenden plekken, spraken met bewoners en stakeholders, en analyseerden onderliggende systemen van water, mobiliteit, voedsel of bodem. Radicaal, omdat verandering noodzakelijk is en ‘business as usual’ niet langer volstaat. Het is overduidelijk geworden dat als we doorgaan zoals we nu doen, we vast zullen lopen.

Het Jaarboek 2024-2025 bundelt deze zoektocht naar inspirerende toekomstvisies: van gedurfde, provocerende en utopische voorstellen voor verandering tot meer concrete, beleidsgerichte en toepasbare ontwerpvisies en projecten. Het nodigt je uit om mee te kijken, te denken en te dromen over de wereld van morgen.

Vervloesem, E., De Jonghe, N., Gheysen, M., Nolf, C., Cicchianni, C (2025). We Reconfigure. Jaarboek Stedenbouw en Ruimtelijke Planning 2024-2025. Gent: Sint Lucas Campus, KU Leuven.